Over natrappen en de staat van ontkenning

05 juli 2020     door Marc Peeters

VRT Canvas 27/06/2020. ‘De afspraak op vrijdag’. Past Open VLD-president Gwendolyn Rutten is te gast bij Ivan de Pedante die in het illustere gezelschap vertoeft van Walter Statler en Rik Waldorf. Gwendy Goesting doet doelbewust een gevleugelde ‘onthulling’ uit de oude doos. N-VA voorzitter Bart De Wever wou na de verkiezingen van mei 2019 het Vlaams Belang opnemen in de Vlaamse regering. Als Open VLD daarmee akkoord zou gegaan zijn, zou ze daarvoor ‘rijkelijk beloond’ geweest zijn. De horror! De horror! Wat te verwachten en te voorzien was, gebeurt. De politiek correcte goegemeente uit café 'La Pensée Unique' is in rep en roer. Cafébaas Bert Bultinck, tevens hoofdredacteur van Knack, vindt het de onmetelijke verdienste van Gwendy dat ze dit heeft opgehelderd. Daarmee heeft ze een politieke daad van formaat gesteld (Knack 01/07/2020), een standbeeld waardig.

Serieus? Is het applaus niet wat misplaatst? Vlaams Belang had de verkiezingen van mei 2019 in Vlaanderen gewonnen of niet soms? In Wallonië voerde de almachtige PS van haar kant gesprekken over een Waalse regeringsvorming met de communistische PTB, de winnaar van de verkiezingen aldaar. Extreemrechts of extreemlinks heet dat in de mainstreammedia en dus case closed. De kiezers van die partijen zijn 'deplorables' waar een weldenkend politicus zich niet mee inlaat. Vooral de traditionele partijen (socialisten, liberalen en christendemocraten) profiteren van die stellingname, samen met Ecolo-Groen. De verschrompelde machtspartijen uit het verleden verkleinen aldus het politieke speelveld, waardoor hun soortelijk gewicht weer toeneemt en ze het afkalven van hun electoraat kunnen compenseren. De democratie op haar best. De opstoten van ranzig racisme maken van het Vlaams Belang geen aangename gesprekspartner, zoveel is duidelijk. Blijven doen alsof de 810.000 kiezers van die partij niet bestaan (cordon sanitaire) en hun aantal niet groeit, is het licht van de zon ontkennen. Een pragmatisch man als De Wever probeert daar rationeel mee om te gaan. Daarbij boorde hij wel Rutten's wensdroom om met de steun van Paul Magnette Vivaldi-premier te worden, netjes de grond in. Onvergeeflijk. Nadien verloor haar acoliet Bart Tommelein de Open VLD-voorzittersverkiezingen van Egbert Lachaert. Onverdraaglijk. Dus, rancuneus natrappen.

In de categorie ‘Vlaams zelfmisprijzen’ staat nonkel Bert aan de top. Op 29/08/2018 poneerde hij in Knack dat ‘racistische stereotypen diep in het Vlaamse DNA zijn ingebakken’. Daarmee stonden de Vlamingen in één klap aan de verkeerde kant van de geschiedenis. Opgeruimd. Voor de Knack-hoofdkaas zijn het Vlaams Belang en zijn kiezers zonder meer verwerpelijk, in alle opzichten te mijden. De N-VA is nauwelijks een haar beter en dient evenzeer gewantrouwd. De PS daarentegen is een staatsdragende, welhaast altruïstische partij. Zou het werkelijk? De lijst met financiële schandalen waarin de PS de afgelopen decennia was verwikkeld, is behoorlijk lang: de Ibramco-olieraffinaderij (1973), de parkeermeter- en reclamepanelenfraude (1987), de moord op ex-voorzitter André Cools (1991), de overbetaalde studieopdrachten van UNIOP (1989-1996), het smeergeld van de legerbestellingen bij helikopterbouwer Agusta en vliegtuigfabrikant Dassault (1993-1994), de fraude en schriftvervalsing bij huisvestingsmaatschappij La Carolorégienne (2005), de riante salarissen, fictieve presentiegelden en merkwaardige aandelentransacties bij de intercommunale Publifin en haar filiaal Nethys (2016-2019), de buitensporige salarissen en het misbruik van donaties voor hulp aan daklozen bij Samusocial (2017). Wanbeheer creëert wantoestanden, de disfuncties zijn een ideale voedingsbodem voor corruptie, malversaties en zelfverrijking. De lijst is lang, het geheugen kort en de pretentie groot.

Niettemin is voor monseigneur Bultinck en zijn trouwe coadjutor Walter Pauli de PS niet de baarlijke duivel, maar een salonfähige partij die alle achting verdient. In tegenstelling tot de N-VA en haar voorzitter Bart De Wever, laat staan het vermaledijde Vlaams Belang. Om nonkel Bert te parafraseren in zijn commentaar uit 2018: wie het parcours van de PS ontkent, is ziende blind en heeft een uitzonderlijk talent voor geheugenverlies. Van zilverlingen rondstrooien om hun macht te consolideren, weten de Franstalige socialisten alles. De Vlamingen betalen toch de rekeningen, ondanks het feit dat ze volgens PS-helleveeg Laurette Onkelinx zwammen zijn die van binnenuit de federale staat uithollen (PS-congres 2007).

België is In 1830 gesticht als unitair, eentalig Franstalig land. De Belgische machtselite bestond uit een (dikwijls familiale) belangenvermenging van Waalse industriëlen, de Brusselse haute finance en franskiljonse burgerij. Vlamingen waren demografisch in de meerderheid, maar konden hun numerieke overwicht niet omzetten in politieke macht. Omwille van hun taal werden ze in hun eigen land decennialang geblokkeerd in hun culturele, economische en sociale rechten. Vanaf de jaren ’60 van vorige eeuw is eerst het economische en dan het politieke zwaartepunt van België naar Vlaanderen verschoven, wat zich heeft vertaald in een toegenomen zelfbewustzijn en assertiviteit, maar nog steeds niet in een democratische Vlaamse meerderheid. De Franstalige minderheid is er sinds 1970 via allerlei complexe mechanismes, alarmbelprocedures en grendels (dubbele meerderheden, inroepen van belangenconflicten tussen deelstaten, pariteit in de federale ministerraad), in geslaagd haar positie in België te betonneren tot gelijk gewogen aan die van de Vlamingen. In de Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers krijgt een Franstalige partij daardoor meer zetels toegewezen in verhouding tot het aantal behaalde stemmen dan een Vlaamse partij. De democratie op haar smalst.

Sommige cijfers uit het jaarverslag 2019 van de Nationale Bank (NBB 14/02/2020) spreken toch wel boekdelen. Werkloosheid: België 5,4%, Vlaanderen 3,4%, Wallonië 7,1%, Brussel 13%. Activiteitsgraad: België 70,5%, Vlaanderen 75,4%, Wallonië 64,2%, Brussel 61,5%. 70% van de banen in Wallonië zit in de ambtenarij en de non-profit sector, stelt NBB-gouverneur Pierre Wunsch, overheidstewerkstelling domineert. Volgens cijfers van Eurostat groeit In Vlaanderen 6,5% van de kinderen op in een gezin waar niemand werkt. In Wallonië is dat 16,4% en in Brussel 23,2%, meer dan het dubbele en het driedubbele van Vlaanderen. Het beschikbaar inkomen van een Waal ligt ondanks het jarenlange verlicht socialistische bewind gemiddeld 3.900 euro lager dan dat van een Vlaming. Wat dat nijvere Vlaanderen aangaat, betekent de jaarlijkse welvaartsoverdracht van 10 miljard euro aan Wallonië en Brussel (12 miljard euro inclusief rentelasten op de overheidsschuld) een derving aan koopkracht van 1.550 euro per Vlaming of gemiddeld 3.600 euro per gezin. Een Vlaming betaalt gemiddeld 31 % meer bijdragen aan de sociale zekerheid dan een Franstalige landgenoot. In Wallonië wordt per hoofd van de bevolking 5,04% meer uitgegeven aan gezondheidszorg dan in Vlaanderen. De Franstaligen noemen dat alles ‘la solidarité’. Als het brutale kind maar een naam heeft zeker.

De algemene belastingdruk in België bedraagt 55,4% (rapport PwC-Wereldbank ‘Paying Taxes 2020’). Bronzen medaille in Europa. In louter de ratio belastingdruk versus bruto binnenlands product (bbp) plaatsen ook Eurostat (29/10/2019) en de OESO (05/12/2019) België op respectievelijk plaats twee (met 47,2%) en drie (met 44,8%). Het vaderland surft op de brede rug van Vlaanderen, dat instaat voor 70% van de Belgische belastingontvangsten en 82,1% van de export. De citroenpers draait overuren. Als klap op de vuurpijl krijgen we steeds minder waar voor de hoge belastingen die we betalen. In de ‘Waar-voor-je-geldindex' van Voka bekleedt België nu al de op vijf na laatste plaats van 24 Europese landen. 18 van die landen bieden hun burgers dus een betere prijs-kwaliteitsverhouding. Daarbij heeft België binnen de Europese Unie het hoogste aantal ambtenaren (42% van de actieve bevolking), die dan ook nog eens de duurste zijn. De totale Belgische overheidsuitgaven bedroegen in 2019 een slordige 52,3% van het bbp. Dit jaar zou dat naar 62,6% springen en na de crisis bij ongewijzigd beleid stabiliseren rond 55%. Veel is niet genoeg. In de huidige stand van zaken heeft de coronacrisis onze overheden tot 14 miljard euro extra uitgaven verplicht, terwijl ze 24 miljard euro inkomsten zagen verdwijnen. Maar niet getreurd, ondertussen deelt de Kamer van volksvertegenwoordigers samen met de restregering-Wilmès links en rechts cadeautjes uit alsof Sinterklaas en de Kerstman elke dag van het jaar als olijk duo langskomen (extra pensioen voor mijnwerkers, gratis treinritten, restaurantcheques, een wildgroei aan hinder- en compensatiepremies). De totale schuld van de Belgische federale staat bedraagt 427 miljard euro (cijfer 31/05/2020 Federaal Agentschap van de Schuld). De Vlaamse regering torste vorig jaar 20 miljard euro schulden, het Waalse Gewest en de Franstalige Gemeenschap samen 32 miljard euro. Op een totale Belgische bevolking van 11,5 miljoen inwoners, is de deelstaatschuld voor 6,5 miljoen Vlamingen nog altijd lager dan die voor Brussel, de Franse Gemeenschap en het Waalse Gewest samen.

Uit cijfers dd. 22/07/2020 van het Europese statistisch bureau Eurostat blijkt dat de coronacrisis in alle Europese landen het begrotingstekort in het eerste kwartaal 2020 heeft doen oplopen, maar dat de toename van het Belgische deficit op Malta na het grootste is. In België gaat het om een klim van 6% van het bbp tegenover 1,5% in het vierde kwartaal van vorig jaar. In de gehele eurozone is het tekort naar 2,2% van het bbp gegroeid versus 0,7% eind 2019. De grotere verslechtering van het Belgische begrotingssaldo heeft tot gevolg dat onze overheidsschuld sneller aanzwelt dan het Europese gemiddelde. België vertoont in het eerste kwartaal 2020 een overheidsschuld van 104,4% van het bbp, tegenover 98,8% eind 2019. In de eurozone is de schuldgraad gestegen naar 86,3% versus 84,1% eind vorig jaar. De begrotingscijfers zullen de komende maanden niet verbeteren. Het Monitoringcomité, een groep hoge ambtenaren, voorspelt dat het Belgische begrotingstekort in 2020 evolueert naar 52,8 miljard euro of 12,3% van het bbp. Voor 2021 bedraagt de raming 31,4 miljard euro, voor 2022 is dat 26,5 miljard euro. De forse toename van het tekort en de grote krimp van de economie (min 10,5% van het bbp) doen de overheidsschuld naar verwachting dit jaar klimmen tot 122,1% van het bbp, in 2024 zelfs tot 123,1%. De belastingen zullen dit jaar 15,2 miljard euro minder in het laatje brengen, terwijl de sociale uitgaven stijgen, wat ook de komende jaren het geval zal zijn. De vergrijzingsfactuur zal daar in aanzienlijke mate toe bijdragen. Voor de eurozone als geheel heeft de Europese Centrale Bank (ECB) in juni ll. een begrotingstekort vooropgesteld van 8,5% van het bbp en een overheidsschuld van 101,3%. België is niet bepaald de beste leerling van de klas. In de Europese tabellen staat het ‘heilig land der vaderen’ treurig te blinken tussen de nooddruftige mediterrane landen. Aan Vlaanderen zal dat niet liggen.

Het navelstaren in Wallonië en Brussel blijft een onverantwoord dure bezigheidstherapie. Nog extra aangewakkerd door ‘la folie des grandeurs’ van de Waalse politici. Zo loopt het prijskaartje voor het nieuwe, door sterarchitect Calatrava ontworpen station van Bergen (het leengoed van Elio Di Rupo) op tot 324 miljoen euro, het dubbele van het initiële budget. Santiago Calatrava is ook de ontwerper van het station van Luik-Guillemins dat zo maar even 610 miljoen euro heeft gekost. De uitbreiding van de luchthaven van Charleroi (het leengoed van Paul Magnette) met o.m. de aanleg van een treinstation, staat evenzeer op het programma. Vergeten we daarbij niet dat de NMBS van de Belgische belastingbetaler jaarlijks de kokette som van 2,9 miljard euro ontvangt. En avant la musique! Vlaanderen moet als dynamische, exportgerichte Europese regio eindelijk eens op haar strepen staan. Enkel wat niet efficiënt regionaal te organiseren valt, dient federaal geregeld. Artikel 35 van de Belgische Grondwet bepaalt: ‘De federale overheid is slechts bevoegd voor de aangelegenheden die de Grondwet en de wetten, krachtens de Grondwet zelf uitgevaardigd, haar uitdrukkelijk toekennen. De gemeenschappen of de gewesten zijn, ieder wat hem betreft, bevoegd voor de overige aangelegenheden onder de voorwaarden en op de wijze bepaald door de wet. Deze wet moet worden aangenomen met de meerderheid bepaald in artikel 4, laatste lid’, dat als volgt luidt: ‘De grenzen van de vier taalgebieden kunnen niet worden gewijzigd of gecorrigeerd dan bij een wet, aangenomen met de meerderheid van de stemmen in elke taalgroep van elke Kamer, op voorwaarde dat de meerderheid van de leden van elke taalgroep aanwezig is en voor zover het totaal van de ja-stemmen in beide taalgroepen twee derden van de uitgebrachte stemmen bereikt.’ In zijn memoires schreef de christendemocraat en ex-premier Jean-Luc Dehaene, de architect annex loodgieter van de vierde staatshervorming, dat artikel 35 een optie is als de huidige staatsinrichting ‘tot op de draad versleten is’. Die uiteenrafeling is intussen overduidelijk voor wie geen oogkleppen op heeft, anders gesteld niet aan cognitieve dissonantie lijdt. De staat van ontkenning onderhoudt illusies waardoor de staat van ontbinding steeds dichterbij komt.

België is de zieke man van Europa. Niet alleen door het hoge aantal overlijdens vanwege covid-19, maar ook en vooral door het woekerende virus van de politieke eigenwaan, waaraan blijkbaar niet te remediëren valt. Na de skeletregering-Wilmès een fossielenregering ‘old school’ met de traditionele partijen op het getouw zetten, zou louter een doekje voor het bloeden zijn. Die constructie beschikt niet over een parlementaire meerderheid in de Kamer, maar zou gedoogsteun genieten van Ecolo-Groen. Vivaldi met een Groen masker, badend in schijnheiligheid. In het politieke schimmenspel is die formule overwogen en wegens niet werkbaar afgevoerd. Nadien liepen er zowaar drie oranjeblauwe koningen rond (welhaast een staatsgreep tegen de Lakense vorst), die al kibbelend het vertrouwen moesten creëren voor toch maar een andere regeringsformule waar de PS met haar oekazes geen deel van zou uitmaken, maar aanhangwagen sp.a wel. Het beloofde ‘goud, wierook en mirre’ heeft niets uitgehaald. Koning Filip duwde op 20 juli jl. zijn vermeende usurpators Coens (CD&V), Lachaert (Open VLD) en Bouchez (MR) opzij door N-VA-voorzitter Bart De Wever en PS-voorzitter Paul Magnette te verzoeken om samen als ‘preformateurs’ een zo breed mogelijk gedragen regering op de rails te zetten. De combinatie van water en vuur produceert stoom, mogelijk voldoende om de regeringstrein op gang te trekken.

De twee keizers hebben de opdracht aanvaard, die ze in de coulissen al weken met hun sherpa’s hebben voorbereid. Eerst diende hun respectieve achterban gemasseerd met de boodschap dat afwezigheid bij het implementeren van een economisch en sociaal relanceplan veel nadeliger zou kunnen uitvallen dan samen te werken met de aartsvijand. Een zero-sum game. Een oppositiekuur kan immers leiden tot een ongewenste afslankingskuur van macht en invloed. Hoe de samenstelling van de toekomsttrein eruitziet en wat uiteindelijk de bestemming is, blijft vooralsnog onduidelijk. De koehandel is bezig maar heeft nog geen handjeklap opgeleverd. Meer staatshervorming voor Vlaanderen in ruil voor meer geld voor Wallonië en Brussel zal ongetwijfeld weer een sluitsteen dan wel een struikelsteen worden. Wat meer eufemistisch uitgedrukt: een uitruil tussen institutionele hervormingen en versterking van de sociale zekerheid, waaronder een structurele herfinanciering van de zorg en het optrekken van de laagste uitkeringen. Hopelijk voert efficiëntie de boventoon wat zich dient te uiten in homogene bevoegdheidspakketten, budgettaire orthodoxie en verantwoording van de uitgaven. De focus ligt op gezondheidszorg en activering van de arbeidsmarkt, maar ook op een betere justitie. Er dient een einde te komen aan de logge besluitvorming en de versnippering zodat de deelstaten doelgericht maatwerk kunnen afleveren. Daarbij dient de administratieve bedilzucht aan banden gelegd. Zoals de coronacrisis aantoont, is vandaag bij onze bewindvoerders iedereen bevoegd, maar niemand verantwoordelijk. Die opstelling dient dringend te veranderen als onze dierbare politici enige geloofwaardigheid willen terugwinnen. ‘Aan de rand van de afgrond, met de rug tegen de muur en het mes op de keel komen belangrijke hervormingen tot stand’ (Herman Van Rompuy). Zonder discretie in de onderhandelingen over de regeringsvorming is de kans op slagen bijzonder klein. Het mediamonster moet maar even op zijn honger blijven zitten.

De indruk overheerst dat de heren en dames politici vooral bang zijn om de kiezer opnieuw naar het stemhokje te roepen in de herfst, onder dreiging van de covid-19 pandemie. De afstraffing door de ‘deplorables’ zou dan wel eens genadeloos kunnen zijn.

Marc Peeters, 5 juli 2020 met update op 28 juli 2020.