De beurzen.
Keep calm and carry on.

08 maart 2021     door Marc Peeters

Even opfrissen. De beleggingsregels van beursgoeroe Warren Buffett.

Warren Buffett is zonder twijfel de grootste levende beurslegende ter wereld. Zijn bijnaam luidt ‘het orakel van Omaha’. Met een vermogen van bijna 80 miljard US dollar is hij een van de rijkste mensen wereldwijd. Zijn beleggingsfilosofieën en richtlijnen zijn ondanks zijn gezegende leeftijd en die van zijn rechterhand Charlie Munger, nog altijd van invloed op tal van beleggers. Dit zijn de vuistregels die hij hanteert en die in de huidige zenuwachtige marktomgeving nog altijd actueel zijn:

1. Verlies nooit geld

De eerste twee regels van Buffett behoren tot zijn beroemdste uitspraken: ‘Regel nummer 1 is ‘verlies nooit geld’, en regel nummer 2 luidt ‘vergeet nooit regel nummer 1’. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Buffett verloor persoonlijk ongeveer 23 miljard US dollar tijdens de financiële crisis van 2008 en zijn bedrijf, Berkshire Hathaway, raakte zijn AAA-rating kwijt. Ook de verkoop in mei 2020 van de luchtvaartmaatschappijen in portefeuille (participaties in Delta Air Lines, American Airlines, Southwest Airlines en United Airlines) leverde naar eigen zeggen 'een aanzienlijk verlies' op. De gouden regel verwijst vooral naar de mindset van een verstandige belegger. Wees niet lichtzinnig. Gok niet. Investeer niet met een houding dat het niet erg is om te verliezen. Wees geïnformeerd. Beseffen wat je niet weet, is nuttiger dan kennis etaleren. ‘Risico ontstaat door niet te weten wat je doet.’ Doe je huiswerk. Luister naar argumenten waar je het niet mee eens bent, vooral als die je favoriete ideeën tegenspreken. Vermijd de ‘confirmation bias’, het negeren van meningen die ingaan tegen je eigen manier van denken. Buffett investeert alleen in bedrijven die hij grondig onderzoekt en begrijpt, en waarvan hij zo goed als zeker weet dat hij er geen geld aan zal verliezen. Hij gelooft dat de belangrijkste eigenschap voor een belegger temperament is, niet intellect. Een succesvolle belegger houdt zich volgens hem niet bezig met de vraag of hij tegen de kudde ingaat of met de kudde meeloopt. Hij vertrouwt op zijn eigen koers. De aandelenmarkten zullen altijd schommelingen vertonen. Maar in goede en slechte tijden blijft Buffett gefocust op zijn doelen. Hij verandert zelden zijn lange termijn beleggingsstrategie, ongeacht wat de markt doet. Geen enkele serieuze belegger verwacht natuurlijk vooraf dat zijn investering niet finaal in waarde toeneemt. De vuistregel van Buffett is dan ook meer bedoeld om beleggers discipline bij te brengen en ze aan te moedigen om op tijd hun verlies te nemen als duidelijk is dat er geen redden meer aan is. Een miskoop is altijd mogelijk, maar ‘cut your losses and move on’. Daarnaast is het natuurlijk net zo belangrijk om winst te nemen als de kans zich voordoet en niet te wachten tot de markt weer inzakt. Buffett waarschuwt beleggers er ook voor dat met geleend geld werken, geen goed idee is. ‘Het is moeilijk om rekening te houden met gebeurtenissen als bijvoorbeeld de covid-19 pandemie. Daarom wil je nooit geleend geld gebruiken om te beleggen. Pas als het eb wordt, ontdek je wie er naakt gezwommen heeft.’

2. Doet een bedrijf het goed, dan volgt de aandelenkoers

Een andere beroemde uitspraak van Buffett is: ‘Als een bedrijf het goed doet, volgt het aandeel uiteindelijk’. Het boek ‘The Intelligent Investor’ van Benjamin Graham overtuigde Buffett ervan dat beleggen in een aandeel gelijk staat aan het bezitten van een deel van het bedrijf. Dus als hij naar een aandeel zoekt om in te beleggen, richt Buffett zich op bedrijven met gunstige vooruitzichten op lange termijn. Beleggers kunnen dit zelf ook doen door te kijken of het bedrijf een consistente bedrijfsgeschiedenis kent, een dominante zakelijke positie heeft en of de activiteiten leiden tot hoge en duurzame winstmarges. ‘Tijd is de vriend van het prachtige bedrijf, de vijand van het middelmatige.’ Als de beurskoers van een bedrijf onder de verwachtingen voor de toekomstige groei evolueert, dan ziet Buffett een aandeel dat hij overweegt om te kopen. Hij neemt nooit iets in portefeuille zonder dat hij de redenen kan noteren waarom hij een specifieke prijs voor de aandelen van een bepaald bedrijf betaalt. Hij gaat in geen geval voort op vette krantenkoppen die in zijn ogen enkel kunnen zorgen voor slechte beleggingsbeslissingen. Het meeste financieel nieuws moet beleggers niet aanzetten tot actie. Als de waan van de dag voorbij is, zijn per slot van rekening nog altijd de omzetgroei en andere fundamentals de drijvende krachten achter de meeste aandelenkoersen. De fundamentals zijn de intrinsieke eigenschappen van een onderneming, gebaseerd op een fundamentele analyse van het vermogen, de omzet- en winstontwikkeling. Tot die fundamentals behoren onder meer schuldratio, solvabiliteit, rentabiliteit, cashflow, afhankelijkheid van grondstoffen. Buffett is geen kuddedier, zijn advies is ‘beleg innovatief, niet volgzaam en houd geen rekening met de angst en hebzucht om je heen’.

3. Koop aandelen voor de juiste prijs

Buffett is een waardebelegger die graag kwalitatieve aandelen tegen bodemprijzen koopt. Zijn doel is om steeds meer operationele kracht voor zijn beleggingsvehikel Berkshire Hathaway op te bouwen door aandelen aan te houden die de komende jaren solide winsten en kapitaalgroei zullen genereren. Toen de markten tijdens de financiële crisis van 2007-2008 omlaag doken, sloeg Buffett zijn slag door miljarden te investeren in namen als General Electric, Goldman Sachs en Bank of America. Een ander onderdeel van zijn beleggingsfilosofie bestaat erin dat ‘het veel beter is om een prachtig bedrijf te kopen voor een eerlijke, redelijke prijs, dan een redelijk bedrijf te kopen voor een geweldige prijs’. Beleggen in een ondergewaardeerd aandeel kan bij verkoop mooie winst opleveren, maar aandelen van een bedrijf met sterke en duurzame concurrentievoordelen kopen en die vervolgens vele jaren vasthouden, is op de lange termijn veel lucratiever. Het ultieme doel is om het juiste bedrijf tegen de juiste prijs te vinden, met een marge om ingedekt te zijn tegen onbekende marktrisico's (de ‘zwarte zwanen’ van Nassim Nicholas Taleb). ‘Wees gulzig als anderen bang zijn’ is in die context misschien wel het bekendste citaat van Buffett. Uit ervaring weet hij dat de beurs de crises uit het verleden heeft overleefd, waaronder de Spaanse griepepidemie van 1918-20, de Crisis van de jaren dertig, de Tweede Wereldoorlog, de terreuraanslagen van 11 september 2001 en de Kredietcrisis van 2008. Ook de coronacrisis gaat voorbij, waardoor het leven weer normaal wordt. Als fervent optimist over de Amerikaanse economie en aandelenmarkten herinnert Buffett beleggers er regelmatig aan dat een berenmarkt binnen een langetermijnhorizon de facto een goede zaak is, omdat aandelen dan goedkoper worden en er zich meer beleggingskansen aandienen. Dus geen paniek als een kwaliteitsaandeel een keer daalt, het is een mooie gelegenheid om bij te kopen met korting. ‘Succes betekent heel geduldig zijn, maar wees agressief als de tijd daar is.’

 

 

4. Koop aandelen die tegen een stootje kunnen

‘In de bedrijfswereld is de achteruitkijkspiegel altijd duidelijker dan de voorruit.’ Buffett geeft de voorkeur aan betrouwbare, winstgevende, solide bedrijven met een sterke balans en duurzame concurrentievoordelen. Als conservatieve waardebelegger ziet hij graag dat zijn aandelen in portefeuille een voorspelbaar rendement opleveren. Zo is hij al jaren grootaandeelhouder van een aantal verzekeringsmaatschappijen, waaronder GEICO. Amerikanen hebben immers zelfs in moeilijke tijden een autoverzekering nodig. Buffett is ook een fan van duurzame consumentenmerken zoals Coca-Cola en Apple. Coca-Cola is al een eeuwlang een marktleider in dranken, niet alleen vanwege zijn bekende merken, maar ook vanwege zijn wereldwijde distributienetwerk. Apple heeft inmiddels een ecosysteem in de consumentenelektronica opgebouwd dat moeilijk te vervangen is. Beide bedrijven zijn zeer winstgevend. ‘Kijk naar de toekomst en vergeet het verleden’ is nog een leidraad van Buffett. De belegger van vandaag profiteert niet van de groei van gisteren. Volgens Buffett is het volgen van trends uit het verleden veel minder belangrijk dan het ontdekken van nieuwe kansen. Wie besluit om te investeren in een onderneming, richt zich best op haar verwachtingen voor de toekomst, niet op haar geschiedenis. Dividend is de sleutel voor groei op de lange termijn. Dividenden komen veelal van betrouwbare bedrijven die hun doelstellingen consequent halen of overtreffen. Hun aandelen zullen misschien niet op korte termijn veel geld opleveren, maar hun dividenden laten toe een investering als het ware op automatische piloot te zetten. In 2013 verscheen een onderzoek van Bank of America Merrill Lynch, waarin dividendaandelen vergeleken werden met branchegenoten die geen winst uitkeren. Het verschil was significant over een periode van 1972 tot 2012. Gemiddeld rendeerden de dividendaandelen 9,5% op jaarbasis, terwijl de gewone aandelen bleven steken op 1,6%. J.P.Morgan Asset Management heeft een vergelijkbare studie over de evolutie van de MSCI World doorgetrokken tot 31 december 2020. De uitkomst blijkt uit onderstaande grafiek:

5. Prijs is wat je betaalt, waarde is wat je krijgt

Een lastige vraag bij beleggen is hoe lang een aandeel dient bijgehouden. Buffett is daar duidelijk over. Het timen van de markt is zo goed als onmogelijk, zeker voor de modale belegger. Wie het niet prettig vindt om een aandeel voor tien jaar te behouden, moet het volgens Buffett ook niet voor tien minuten hebben. Zijn favoriete periode om aandelen te houden is ‘voor altijd’. Zelfs tijdens de financiële crisis van 2008-2009 hield Buffett loyaal vast aan het grootste deel van zijn portefeuille. Een schok als het coronavirus sars-CoV-2 kan kortetermijnwinsten tenietdoen. Maar op de lange termijn hebben de beurzen laten zien dat investeren in aandelen winstgevend kan zijn. Daarbij speelt nog een andere factor. Tenzij een onderneming haar vooruitzichten volledig ziet veranderen door ernstige problemen of het overbodig raken van haar product, zorgt een lange periode van vasthouden ervoor dat een belegger zijn emoties buitenspel zet. Te angstig of te hebzuchtig zijn, kan ertoe leiden dat beleggers aandelen op de bodem verkopen of op de piek kopen, wat nadelig is voor de waardecreatie van de portefeuille op de lange termijn. De prijs die een belegger betaalt voor een aandeel is niet hetzelfde is als de waarde die hij of zij daarvoor krijgt. Succesvolle beleggers kennen het verschil en handelen daarnaar. Mensen rekenen te veel en denken te weinig. Cijfers zijn belangrijk, maar ze vertellen niet het hele verhaal. Het komt erop aan ook de kwalitatieve aspecten van een bedrijf te begrijpen, zoals de bedrijfscultuur, de zin voor innovatie en de visie van het management op de toekomst. Dat creëert een voorsprong op beleggers die zich alleen richten op kwantitatieve gegevens.

 

 

6. Hanteer een langetermijnbeleggingshorizon

‘Iemand zit vandaag in de schaduw omdat iemand lang geleden een boom heeft geplant.’ Het grote geld zit niet in het kopen en verkopen, maar in het wachten. Geduld is niet alleen een schone zaak, maar cruciaal voor het genereren van rendementen om van te rentenieren. Buffett beschouwt in die context aandelen vandaag nog steeds als de beste investeringscategorie voor lange termijn beleggers. ‘Aandelen gaan beter presteren dan (Amerikaanse) schatkistcertificaten met een looptijd van 30 jaar... Ze zullen het ook beter doen dan het geld dat je in een oude sok hebt gestopt’, zei Buffett op de jongste jaarvergadering van Berkshire Hathaway (02/05/2020). Hij onderkende dat er af en toe grote dalingen op de beurzen te zien zullen zijn, maar benadrukte dat de economische groei van in casu de Verenigde Staten uiteindelijk de prijzen van aandelen hoger zal stuwen. Buffett raadt de gemiddelde belegger aan vooral te investeren in de brede markt voor een lange periode, in plaats van zich blind te staren op allerlei adviezen van experts over individuele aandelen. ‘Naar mijn mening is het voor de meeste mensen het beste om een (bv. S&P-500) indexfonds te bezitten’, aldus Buffett. ‘Mensen betalen substantiële bedragen voor advies dat ze echt niet nodig hebben. Als je op Amerika wedt en die positie decennialang in stand houdt, zul je het veel beter doen dan als je schatkistpapier koopt of mensen volgt die je vertellen waarin je moet investeren. Wall Street is de enige plek waar mensen met een Rolls Royce naar toe rijden om advies te krijgen van degenen die de metro nemen.’ Beleggingsprofessionals houden er vaak van om ingewikkelde producten en complexe oplossingen te promoten. Ze beloven vaak buitenproportionele winsten of abnormaal veel veiligheid. Houd het liever simpel door bijvoorbeeld iedere maand een identiek bedrag te investeren en gebruik daarvoor liever indexfondsen dan rendement proberen te behalen met individuele aandelen. Wie meer ambitie heeft, leest er best de eerste vuistregel nog eens op na.

Op 27 februari 2021 heeft Warren Buffett zijn jaarlijkse brief aan de aandeelhouders van Berkshire Hathaway gepubliceerd. Na een van de meest enerverende beursjaren ooit keken beleggers over de hele wereld er reikhalzend naar uit. Buffett wist te melden dat Berkshire Hathaway vorig jaar 42,5 miljard US dollar winst boekte. ‘Wat er ook gebeurt, beleggers doen er goed aan nooit uit te gaan van de neergang van Amerika’, aldus Buffett. Ondanks ‘enkele ernstige onderbrekingen’ noemde hij de economische vooruitgang van de VS ‘adembenemend’. De brief belicht de 15 investeringen in de portefeuille van Berkshire Hathaway die aan het eind van 2020 de grootste marktwaarde hadden. Tot de top behoren bedrijven als American Express, Apple, Bank of America, BYD, Charter Communications, Coca-Cola, General Motors, Itochu en Moody’s. Volgens Buffett zijn de obligatiemarkten momenteel niet waar je moet zijn. Het rendement op Amerikaans schatkistpapier met een looptijd van tien jaar bedroeg eind vorig jaar 0,93%. Dat betekent 94% minder inkomen dan in september 1981, toen het rendement 15,8% beliep. In bepaalde belangrijke landen als Duitsland en Japan worden beleggers zelfs geconfronteerd met een negatief rendement op miljardenbedragen aan staatsschuld. Ze betalen om hun geld te ‘mogen’ uitlenen. Buffett komt tot de conclusie dat beleggers in vastrentende waarden - of het nu gaat om pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappijen of gepensioneerden - een sombere toekomst tegemoet gaan.

Berkshire Hathaway kocht sinds begin dit jaar voor ongeveer 9 miljard US dollar aan aandelen terug, wat volgens persagentschap Reuters een teken is dat Buffett zijn in Omaha, Nebraska gevestigde conglomeraat als ondergewaardeerd beschouwt. Zijn investeringsvehikel heeft in 2020 voor 24,7 miljard US dollar aan eigen aandelen ingekocht. Daarmee overtrof het ruimschoots het oude record van 5 miljard US dollar uit het jaar ervoor.’ We deden die aankopen omdat we geloofden dat ze de intrinsieke waarde per aandeel voor de aandeelhouders zouden verbeteren, en Berkshire Hathaway meer dan genoeg middelen zou overhouden voor eventuele kansen of problemen die het in de toekomst zou kunnen tegenkomen’, aldus Buffett. Het conglomeraat sloot 2020 af met maar liefst 138,3 miljard US dollar aan liquide middelen in de boeken. Het deed geen omvangrijke overnames en het bedrijfsresultaat daalde met 9%. ‘Wel hebben we de intrinsieke waarde van Berkshire Hathaway per aandeel verhoogd door de winstcijfers te handhaven en ongeveer 5% van onze aandelen terug te kopen’, aldus Buffett.

De informatie in bovenstaande teksten is afkomstig van de websites IEXProfs.nl, Belegger.nl.

Marc Peeters, 8 maart 2021.